Tủ điện đơn giản là một cái tủ (làm bằng sắt tôn tấm, thép tấm, inox tấm hoặc nhựa) bên trong lắp các thiết bị điện như CB, rơ le, thanh cái đồng, cáp…để thực hiện chức năng phân phối điện hoặc điều khiển điện.

Vì điện 3 pha khỏe hơn và rẻ hơn điện 1 pha. Nói chung điện 1 pha chỉ dùng cho mảng điện dân dụng khi tải của từng hộ gia đình khá bé hoặc cho phần điện điều khiển. Hầu như với các tải lớn hơn thì đều dùng điện 3 pha.

Dựa vào công dụng và chức năng mà người ta chia thành các loại tủ điện 3 pha chính như sau:

Tủ điện trạm: Đây là tủ điện ngay sau Máy biến áp tổng.

MSB (Main switchboard): Tủ phân phối chính. Đây là tủ điện tổng nằm ngay sau trạm biến áp và thường đặt ở phòng điện tổng dưới tầng hầm của tòa nhà. Tủ này thường chứa các thiết bị đóng cắt lớn như ACB nên có kích thước lớn. Kích thước thông thường là cao 2200mm, dài tới 4000~5000mm (do gồm nhiều khoang ghép lại với nhau).

Tủ DB (Distribution board): Đây là các tủ nhánh nhỏ hơn cấp điện đến từ tủ MSB. Nói chung tủ DB có thường có kích thươc nhỏ hơn và thiết bị đóng cắt chính thường chỉ là MCCB. Chức năng cũng là phân phối điện.

Tủ phòng (CB box): Sau tủ DB của các tòa nhà thì sẽ đi tới các tủ phòng CB box tại đầu mỗi phòng trong tòa nhà. Tủ này chính là tủ tổng ở gia đình nhà chúng ta.

Tủ điều khiển (Control Panel, MCC, Motor Control Panel): Đây cũng là các tủ nhỏ giống như tủ DB nhưng chức năng của nó là để khởi động, điều khiển các tải động cơ, thông dụng nhất là tải động cơ bơm.

Tủ OD (Outdoor Panel): Đây là ký hiệu chỉ chung cho các tủ để ngoài trời. Ta biết rằng hầu hết các tủ MSB, DB, MCC, DB box… đều là tủ để trong nhà, có vỏ tủ không kín đủ để chống nước. Với các tủ OD, vỏ tủ phải đủ kín để chống được nước mưa, thường độ kín là IP54.

Tủ ID (Indoor Panel): Dùng chỉ chung cho các tủ để trong nhà

Tủ chiếu sáng (Lighting Panel): Đây là tủ điện dùng để đóng cắt, bảo vệ và điều khiển hẹn giờ chiếu sáng cho các tải đèn chiếu sáng.

Tủ PCCC: Các tủ điện trong đó chứa các thiết bị điện, cơ khí dùng cho mục đích PCCC

Tủ hòa đồng bộ: Đây là tủ điện cho chức năng hòa đồng bộ giữa tủ điện tổng và tủ điện máy phát điện.

Nói chung có rất nhiều loại tủ điện khác nữa tùy theo công dụng, đặc điểm mà người ta sẽ đặt tên khác nhau. Tuy nhiên 99% sẽ thuộc vào các loại ở trên.

Tùy theo yêu cầu kĩ thuật mà tủ điện 3 pha được thiết kế, lắp đặt với nhiều bước khác nhau. Nhìn chung cách đấu tủ điện 3 pha được lắp đặt theo các bước như sau:

 Bước 1: Tính toán thông số kĩ thuật để lựa chọn các thiết bị cần thiết

Khi lựa chọn tủ điện 3 pha thì người tiêu dùng cần xác định được số lượng phụ tải, số nhanh cần phân phối để tính toán được giá của của aptomat, dây dẫn…Các giá trị này cần được cân đối giữa các bài toán kĩ thuật và kinh tế, không lựa chọn giá trị thiết bị quá cao so với cần thiết, bởi như vậy sẽ làm ảnh hưởng đến giá thành của các sản phẩm.

 Bước 2: Vẽ sơ đồ bố trí thiết bị điện và các sơ đồ về nguyên lý hoạt động

Việc bố trí thiết bị điện và thiết kế được sơ đồ nguyên lý hoạt động là rất cần thiết. Tủ điện 3 pha được thiết kế để đảm bảo đầy đủ các tính năng cần thiết nhưng cần được tối ưu trong thiết kế để đảm bảo cho các thiết bị điện được hoạt động một cách tốt nhất. Khi thiết kế được sơ đồ các thiết bị điện trong tủ điện cần lưu ý đến quá trình mở rộng và sự điều hành hoạt động của các thiết bị điện đó.

Sau khi bố trí thiết kế thiết bị điện xong thì bạn nên kiểm tra kỹ lưỡng lại để tránh xảy ra những sai sót sau khi hoàn thiện các bước tiếp theo.

Sau khi đã tính toán lựa chọn được các thiết bị điện cần thiết cho tủ điện công nghiệp thì cần lựa chọn được vỏ tủ điện công nghiệp để chứa các thiết bị điện đó. Đồng thời, trên mặt tủ điện thì bạn nên gia công các lỗ khoan này để có thể thực hiện đột dập bằng máy một cách tốt nhất. Đồng thời khi lắp đặt vỏ tủ điện công nghiệp, bạn nên cần thiết kế được các thiết bị điện theo nguyên tắc sau đây:

Các thiết bị như đèn báo nguồn, đồng hồ đo dòng điện, điện áp, đồng hồ chỉ thị thì nên đặt ở phía trên cao của tủ điện.

Các thiết bị điều khiển như: nút nhấn, công tắc thì nên đặt ở phía dưới

Các công tắc thì nên thiết kế và đặt ở vị trí trên cùng hàng ngang để có thể thuận tiện nhất cho quá trình vận hành.

 Bước 4: Sắp xếp được các thiết bị bên trong tủ điện và đấu dây dẫn điện trong tủ, lắp đặt tủ điện 3 pha theo thiết kế

Việc thiết kế và bố trí tủ điện cần được thiết kế theo nguyên tắc nhất định. Khi sắp xếp các thiết bị bên trong tủ điện cần được sắp xếp một cách đúng, chính xác và khoa học hơn để hạn chế ảnh hưởng độ nhiễm giữa các thiết bị điện, tiết kiệm được dây dẫn điện, tăng tính thẩm mỹ và vận hành một cách ổn định hơn.

Việc đấu dây dẫn điện cần được kết nối một cách chính xác nhất và khoa học để đảm bảo cho sự hoạt động của các thiết bị điện trong tủ tốt nhất.

Đầu cốt nên phân thành các màu (đỏ, vàng, xanh…) và nên đánh các số thứ tự để dễ dàng kiểm soát được hệ thống dây dẫn và khả năng hoạt động của các thiết bị điện. Còn đối với dây tín hiệu có độ nhạy cao thì nên bọc để chống nhiễu một cách tốt nhất.

Nên đấu dây phần mạch động lực trước sau đó mới tới dây phần điều khiển để đảm bảo tốt nhất cho sự hoạt động của tủ điện.

Bước 5: Test tủ, cấp nguồn và chạy không tải trươc khi đưa ra công trường

Sau khi đã hoàn tất việc nối dây điện cho tủ thì bạn nên kiểm tra thật kỹ lưỡng lại hệ thống trước khi cấp nguồn điện cho tủ điện hoạt động. Đồng thời, khi cấp điện cho tủ điện làm việc không tải nhằm phát hiện các sai sót trước khi đấu tải vào tủ điện.

Trên đây là các bước trong cách đấu tủ điện 3 pha, lưu ý nên tham khảo ý kiến của các kỹ sư điện giàu kinh nghiệm trước khi lắp đặt.